Vijftig jaar na de laatste overtocht van de veerpont tussen ’s-Gravendeel en Wieldrecht verschijnt in de herfst van 2026 De Laatste Overtocht. Fotograaf, tekstschrijver en auteur Arie Pieters uit ’s-Gravendeel legde de geschiedenis vast in een boek met zo’n tachtig foto’s en verhalen. Van de stoomtijd en de eerste moderne pont in 1929 tot de definitieve stop in 1977. Inclusief de busdiensten die via het veer reden en het verdwijnen van het wijkje Beverhoek.
Pieters behoort tot de laatste generatie die als scholier zelfstandig met de pont overstak. “Ik ben zo’n beetje de laatste generatie die zelfstandig nog met de pont mee is gegaan,” zegt hij. “Degene die als peuter of kleuter achterin de auto van hun ouders zaten, reken ik even niet mee.”
De aanleiding voor het boek lag dicht bij huis. Tijdens een gesprek bij de historische vereniging in ’s-Gravendeel merkte hij dat veel generatiegenoten en ouderen nog vol verhalen zaten over de pont. “Vanuit de overheden wordt volgend jaar vooral stilgestaan bij vijftig jaar Keeltunnel. Dat snap ik, dat is vooruitgang. Maar voor de mensen zelf en voor mijn generatie zit er veel meer romantiek vast aan de pont. Daar valt meer over te vertellen.”
Mist, brommers en een frietkraam
Die romantiek zit in de kleine momenten. Pieters’ favoriete jaargetijde op de pont was de herfst. “Als het een beetje mistig was, stond je midden op de rivier. En dan kwam ineens uit de mist een binnenvaartschip opdoemen. Af en toe een beetje luguber, maar het ging altijd goed.”
Hij herinnert zich de afrit die op en neer bewoog met het tij. “Als het heel laag of heel hoog water was en er stond een bus of lange vrachtwagen op, wisten wij als scholieren: dat gaat moeilijk worden. Dan wachtten we even of die het ging redden.” Of de vriend van zijn neef die met een bijna nieuwe brommer vol gas de afrit afscheurde op een winterse namiddag en onderuit ging.
De pont was ook de vaste ontmoetingsplek. Scholieren uit Schenkeldijk, Mookhoek en ’s-Gravendeel spraken er af om samen naar school in Dordrecht te fietsen. In het weekend was er de frietkraam van Cor Kwakernaat, in de volksmond ‘Korrigie’. “Hé Korrigie, patat van Korrigie. En die mannen maakten alle patat echt zelf, geen diepvries. Ambachtelijk.”
Op de ponten die Pieters meemaakte, pasten zo’n dertig personenauto’s. Voetgangers, fietsers en bromfietsers stonden aan de zijkant, overdekt. Soms stond het vol met tientallen schoolfietsers.
Ook een boek over de kraaienfamilie
Naast De Laatste Overtocht heeft Pieters een ander recent boek meegenomen: het verhaal van ‘zijn’ kraaienfamilie die hij twaalfeneenhalf jaar volgde. Het ouderpaar overleefde de zomer niet door het Westnijlvirus. “Toen dacht ik: ik heb ze zo lang gevolgd, met alle leuke en positieve dingen. Dan moet je het ook netjes afsluiten.”
Hij trof eerder al dode kauwen, eksters en merels in het dorp zonder zichtbare verwondingen. Terwijl in de omgeving botulisme werd genoemd, bleek na onderzoek via de Vogelklas Karel Schot en de Voedsel- en Warenautoriteit dat het om het Westnijlvirus ging. Ook mensen in de regio werden er ernstig ziek van; een paard in de buurt overleed eraan.
Pieters volgt nog nakomelingen van de kraaien, onder meer bij de watertoren en de vluchthaven. En hij signaleert dat er inmiddels ook raven in de Hoeksche Waard zitten, bij Strijen en het Oude Land. “Twintig jaar geleden doken ze voor het eerst op in Zuid-Holland. Nu zitten ze hier. Dat is heel bijzonder.” Ook zeearenden, ‘vliegende deuren’ met een spanwijdte van bijna 2,50 meter, zijn al een jaar of tien vaste gasten.
Waar te krijgen
De Laatste Overtocht (circa 106 pagina’s, 80 afbeeldingen) is via iedere boekhandel in Nederland te bestellen en ligt onder meer bij boekhandels in Puttershoek, Oud-Beijerland, Numansdorp en Strijen.
Het interview met Arie Pieters is hieronder te beluisteren.
