Rol van HWL bij windpark Oude Maas en de kap van 1014 bomen

tunnelbos Heinenoord

Voor de aanleg van windpark Oude Maas worden dit jaar 1014 bomen gekapt. ”Doen jullie daar nog iets aan?” is een veel gestelde vraag aan HWL. Het antwoord daarop is “ja en nee”. In dit artikel leggen we uit wat de rol van HWL is bij de ontwikkeling van het windpark en waarom HWL geen bezwaar heeft gemaakt tegen het windpark en het kappen van zoveel bomen.

Tunnelbos, Mollebos en Brugbos

Bij HWL-inventarisaties bleek het handig om delen van het bos bij de Oude Maas (het Buitenzomerlandenbos) een aparte naam te geven. Dat zijn het Tunnelbos, westelijkvan de Heinenoordtunnel, het Mollebos, oostelijk van de tunnel tot de watergang en het Brugbos, tussen de watergang en de voormalige Barendrechtse brug. De watergang wordt het Mollewater genoemd en de open vlakte in het Mollebos heeft de naam Mollevlakte gekregen.

Het begin

Om de rol van HWL helder uit te leggen gaan we terug naar 2016, het jaar waarin het plan voor het windpark definitief vorm kreeg. Dat plan omvatte de bouw van vijf windmolens, twee ten westen van de A29 en drie oostelijk van de tunnel, waarvan één op de Mollevlakte, één in het Brugbos en één op de Buitenzomerlanden bij de Geertruida-Agathapolder. Om de effecten op omwonenden zo klein mogelijk te houden zijn de molens zo dicht mogelijk tegen de Oude Maas geplaatst. Beter voor de mens, minder goed voor de natuur. Het bleek dat molen 3 midden op de Mollevlakte was gesitueerd, terwijl de Mollevlakte nu juist het meest waardevolle deel van het Buitenzomenlandenbos is. Bovendien is de Mollevlakte onderdeel van het Nationaal Natuurnetwerk, een zogenoemd NNN-gebied. Een bevestiging dus van de natuurwaarde.

Bezwaar en beroep versus overleg

In een planprocedure zijn er voor HWL grofweg twee mogelijkheden. Ageren tegen het plan via een reactie, zienswijze en vervolgens, als dat noodzakelijk blijkt, bezwaar en eventueel beroep. Een tweede optie is overleg om in alle redelijkheid tot een aanvaardbaar compromis komen. HWL heeft een rijke ervaring met procedures tot aan de rechtbank of de Raad van State. We kunnen daarom een redelijk inschatting maken of een bezwaar- of beroepsprocedure kans op succes biedt. Daarbij opgemerkt dat het voeren van een juridische procedure veel tijd en inspanning vergt. Voor het opstellen van een goed en kundig bezwaar of beroep is niet alleen een grondige kennis van het onderwerp vereist, maar ook juridische zaken, zoals wet- en regelgeving, eerdere uitspraken over vergelijkbare zaken spelen een belangrijke rol. Als je dat zonder (betaalde) jurist moet doen begin je eigenlijk al met een achterstand. Daarbij speelde ook mee dat de kans op succes bij een zaak tegen een windpark minimaal is, getuige eerdere uitspraken van de Raad van State. Dat bleek trouwens ook uit de uitspraak van de Raad van State in de beroepen tegen het windpark. Deze werden alle ongegrond bevonden.

Overleg met de initiatiefnemers

HWL heeft bij het Windpark Oude Maas dan ook gekozen voor het ‘zachte‘ proces. Via een brief naar het college van de voormalige gemeente Binnenmaas over de aantasting van het NNN-gebied kwam HWL in gesprek met de initiatiefnemers, Renewable Energy Factory (REF) en Eneco. Met een excursie door het Buitenzomerlandenbos wezen wij hen over de natuurwaarden van dit gebied. Ook de toenmalige wethouders en raadsleden werden voor een excursie uitgenodigd.
Lees verslag op http://www.hwl.nl/#!detailnewspage/i3870/daar-waar-de-molens-komen-te-staanhwl-excursies-naar-de-buitenzomerlanden.html

excursie raadsleden 2017

Dat alles leidde ertoe dat de initiatiefnemers het projectplan aanpasten en windmolen nr. 3 honderd meter verplaatsten tot buiten het NNN-gebied. Windmolen 4 en 5 moesten vervolgens ook worden verplaatst. Deze aanpassing van het projectplan was de eerste winst. Daarnaast ontwierp HWL een compensatieplan voor het verhogen van de natuur- en recreatieve waarde van het gehele Buitenzomerlandenbos. Dit plan werd enthousiast geaccepteerd door de initiatiefnemers. Ook winst, die zeer zeker niet zou zijn behaald via een bezwaarprocedure. Het natuurcompensatieplan is onderdeel van de gemeentelijk goedkeuringsbesluit en besluit en wordt geformaliseerd in een overeenkomst tussen REF, Eneco, grondeigenaar en HWL.

Het natuurcompensatieplan

Het door HWL ontwikkelde compensatieplan bestaat uit het volgende:Gedeeltelijk afgraven van de Mollevlakte, waardoor de ruigtevegetatie wordt tegengegaan en een moerasachtige vlakte ontstaat;Verhogen van het waterpeil in het in het Mollebos, waardoor een betere biotoop ontstaat voor flora en fauna die van vochtige grond houden

Ecologisch beheer

Met deze maatregelen verwachten we de natuur- en recreatieve waarde van het bos te kunnen verhogen. Soorten die hiervan kunnen profiteren zijn Waterral, Kleine karekiet, Rietzanger, Sprinkhaanzanger, Rietgors, Meerkoet en wellicht ook Blauwborst en Roerdomp. Ook de bosvogelstand kan, bij een goed beheer, rijker en gevarieerder worden. Het natte gebied vormt tevens een prima biotoop voor de Bever (die overigens al aanwezig is langs de Oude Maas).

De bomen

Voor het windmolenpark moeten 1014 bomen worden gekapt. Dat betreft de ruimte voor toegangsweg langs de Oude Maas, de locaties van de windmolens en de opstelplaatsen voor de bouwkraan en bouwmaterialen. Deze toegangsweg loopt vanaf de voormalige Barendrechtse brug door het bos naar de Heinenoordtunnel en vervolgens door het Tunnelbos aan de westzijde naar de windmolens op Kooimansland. Om het bos zoveel mogelijk te sparen is zijn alternatieve routes onderzocht, zoals via de parallelweg van de A29, maar dit bleek, vanwege het transport van de lange rotorbladen, niet mogelijk. Het aantal bomen is door de initiatiefnemer REF, met medewerking van HWL, bepaald. Daarvoor hebben REF en HWL de bomen binnen het betreffende gebied geteld. Het betreft voornamelijk dunne, dicht opeenstaande essen -en wilgen met hier en daar een forsere boom. Een harde voorwaarde van de kapvergunning is dat de initiatiefnemers de te kappen bomen één-op-één moeten compenseren. Er moeten dus 1014 nieuwe bomen worden geplant. Hiervoor is ca. 2,5 ha (is vergelijkbaar met de oppervlakte van ongeveer 4 voetbalvelden) beschikbaar op het buitendijks gebied Kooimansland, ten noorden van Heinenoord. Hoe het bos er uit komt te zien is op dit moment nog niet bekend. Dat moet met bewoners van Heinenoord en belangenorganisaties worden uitgewerkt. HWL ziet graag een bos met een hoge natuurwaarde en een recreatieve medebestemming.

Tot slot

Laat duidelijk zijn dat HWL geen voorstander is van een windpark midden in de natuur en pal naast het Natura2000-gebied Oude Maas. De ingreep in het bos is fors en de natuurbeleving in de nabijheid van de windmolens zal niet meer zijn als voorheen. Daar staat tegenover dat de natuur- en recreatieve waarden in het bos worden verbeterd en dat er een nieuw bos komt op een, voor de inwoners van Heinenoord, gunstig gelegen locatie. Al met al heeft HWL dan ook gemeend om niet in direct verzet te gaan tegen het windpark en de kap van 1014 bomen maar, in overleg met de initiatiefnemers, tot een aanvaardbare vorm van compensatie te komen. reageren? webredactie@hwl.nl