Joods monument in Oud-Beijerland heeft prominente plaats gekregen

Voor de herinrichting en vergroening van de Bierkade was het noodzakelijk dat het Joods monument verplaatst werd. Enkele weken geleden werd het verplaatst en op 5 juli jl. was de totale inrichting rondom het monument gereed. Oranjevereniging Prinses Juliana is bijzonder blij met deze mooie prominente plaats en het totale resultaat.

Geen willekeurige locatie

Jarenlang stond het Joods monument op een niet opvallende plaats op de hoek Bierkade-Havendam, vlakbij het water. Toen de gesprekken op gang kwamen binnen de gemeentelijke organisatie over de herinrichting van de Bierkade werd al snel de Oranjevereniging benaderd om te bekijken welke locatie het meest geschikt zou zijn voor het monument. Vanwege de betekenis en achtergrond van het monument kan het niet zomaar op iedere willekeurige plek worden neer gezet. Hiervoor vond de Oranjevereniging een luisterend oor en alle begrip bij de gemeente. “Bij alle mogelijke opties voor de herinrichting van het plein zijn we betrokken geweest. Als er maar 1 argument was waarom het monument niet op een bepaalde plek kon komen, dan verdween die optie van tafel.”

Het monument is ontworpen door de Joodse kunstenares Marga Vogel. Op een sokkel staat een linkerhand, de hand die het dichtst bij het hart ligt, met daarin een Davidsster. De hand beschermt de Davidsster naar de plek waar de Joodse inwoners werden weggevoerd. De hand van een ouder iemand symboliseert de vorige generatie die haar bestaan doorgeeft aan de nieuwe generatie.

De geopende hand is gericht naar het water dat het symbool van leven is. Om die reden moest zorgvuldig gekeken worden naar een geschikte plaats.

Er is veel en constructief overleg geweest met de verantwoordelijk ambtenaar, Jasper van de Pal, Oranjevereniging Prinses Juliana en kunstenares Marga Vogel en later met de uitvoerder, Arjo Roest van Roest Groenprojecten. “De Oranjevereniging is bijzonder dankbaar dat er permanent oog en oor was om een respectvolle locatie te vinden voor het monument. Zelfs bij de inrichting, beplanting en bestrating rondom het monument hadden we volop inspraak. Tijdens het laatste overleg vroeg Marga Vogel voorzichtig of het mogelijk was, om bij het aanleggen van de nieuwe bestrating de Davidsster met steentjes te creëren. Ook dit verzoek is weer serieus bekeken en tekeningen zijn aan ons voorgelegd. Het resultaat is prachtig: het monument staat nu in het hart van de Davidsster.”

Geschiedenis

Op 29 oktober 1987 werd dit gedenkteken officieel, met instemming van het Rabbinaat en in aanwezigheid van vele prominente Joodse mensen, onthuld.

In 2014 is aan dit monument een namenwand toegevoegd waarop alle namen en leeftijden staan van de Joodse inwoners van Oud-Beijerland die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en omgebracht in concentratiekampen. Op 8 juli 2014 werd deze namenwand onder grote

belangstelling onthuld door Mevrouw Anat Sultan Dadon, plaatsvervanger van de ambassadeur van Israël, de heer Divon. De toespraak van Rabbijn Vorst maakte toen zeer diepe indruk op iedereen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de leden van de Joodse Gemeenschap binnen de gemeente Oud-Beijerland door de bezetters weggevoerd. Van de 39 Joodse inwoners die Oud-Beijerland toen telde, zijn er 32 weggevoerd en 31 om het leven gebracht in de concentratiekampen.

Herdenken

De Oranjevereniging en een groot gedeelte van de bevolking vinden het van groot belang dat deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis van onze gemeente niet vergeten mag worden. Ieder jaar vindt er op 4 mei een plechtige herdenking plaats waarbij de namen van de omgekomen inwoners worden genoemd.

De jeugd wordt nadrukkelijk bij deze herdenking betrokken. In de periode voorafgaand aan 4 mei wordt er op uitnodiging van de Oranjevereniging op een school een gastles gegeven, meestal door de burgemeester of een wethouder. Deze school krijgt dan een nadrukkelijke rol bij de herdenking: kinderen mogen een gedicht voordragen en bloemen leggen.